Tag Archives: Anmeldelse

Jakten på Atlantis

Eg syns det var vanskeleg å gje nokon  rettferdig karakter til Jakten på Atlantis av Andy McDermott. Den endte til slutt, under tvil, på ein 3’ar. Dette er grunnen.

Det er ei heseblesande spenningsforteljing som flyttar seg rundt mellom Nord-Amerika, Europa, Asia og Sør-Amerika. Heltinna og helten kjem seg gjennom utallige halsbrekkande situasjonar der helten reddar livet hennar og blir litt romantisk skada, men ikkje verre enn at han er heilt fin igjen på neste side. Eg syns igrunnen helten er ganske irriterande. Dersom nokon hadde brukt den flørteteknikken på meg så hadde eg mista ei eventuell interesse på ca. 2 sekund. Men heltinna likar det, så…. Historien heng saman, noko som er livsviktig for dei fleste bøker. Eg syns det er nokså usannsynleg at ein norsk milliardær har fått lov til å anlegge ei 2 km. lang rullebane i ein fjord nett sør for Bergen, men det får no så vere. Boka var til tross for sine klisjear heldigvis ikkje heilt forutsigbar. Eg likar at forteljinga tar nokre uventa vendingar undervegs, det var igrunnen det som fekk meg til å lese den ferdig. Innhaldsmessig syns eg ein 3’ar var heilt greit.

Så var det omsetjinga. Omsetjarar får ikkje så mykje merksemd, vanlegvis er det ein setning om at det var greit omsett eller godt omsett. Denne omsetjinga kjem eg til å sei litt om. Eg kan tilgje ei omsetjarblemme, kanskje til og med to, men med denne boka vart det for mange til å ikkje nemne det. Etterkvart byrja eg å sette inn post-it-lappar der dei verste feilane var, og det vart ein del lappar.
Eit par døme: Eit helikopter blir i samme actionsekvens omtalt som både helikopter og fly. Eg reknar med at det i originalteksten har stått «aircraft», så helikopter og luftfartøy brukt om kvarandre hadde vore greit, men helikopter og fly er ikkje det samme. Ein annan stad er det snakk om at ein fjellskrent ser ut til å vere grunn nok til å komme ned utan klatreutstyr. På engelsk blir utrykket shallow gradient brukt om ei slak stigning og eg tippar ordet «shallow» på ein eller annan måte har vore brukt i originalteksten. Så har det truleg blitt omsett direkte utan tanke for kva som er korrekt uttrykksmåte på norsk. Ein annan stad blir det snakka om den periodiske tidstabellen. Utfrå resten av setningen antar eg at det eigentleg er snakk om det periodiske systemet. Kjemikaren eg har konsultert om dette hadde heller aldri høyrt om ein periodisk tidstabell. Det er fleire andre rare ting rundt om i teksten i tillegg til desse. Forlaget skal også ha sin del av kjeften sidan eit par namn er stava på to forskjellige måtar på samme side, dette burde blitt avslørt av ein enkelt stavekontroll. Alt i alt syns eg desse tinga viser at både omsetjar og forlaget har slurva med denne boka, og det fortjener dei ein 1’ar for.

Til saman blir det altså ein veldig svak 3’ar, men folk som ikkje blir irriterte over slike språklege ting kan tolke det som ein sterk 3’ar. Andy McDermott omtalar sjølv bøkene sine som «Indiana Jones møter James Bond», og det er ganske treffande. Synd at denne boka er mindre morsom enn Indiana Jones, men kanskje den vil vere morsommare som film.

Boka er forresten den første i ein serie bøker med dei samme hovudpersonane. På engelsk har det til no komt ut 6 bøker i serien og den neste er venta i 2011. På norsk er det førebels berre denne som har komt ut.

Dette syns ein del folk som har lest boka på engelsk:

Advertisements

Slaughterhouse 5

Den første boka eg har lest i 2011 er «Slaughterhouse 5 or The Children’s Crusade : a duty-dance with death» av Kurt Vonnegut, ei av dei klassiske science fiction romanene som eg lenge har hatt på skal-lese-lista mi. Boka kom opprinneleg ut i 1969 og er også utgitt på norsk under tittelen «Slaktehus 5 eller Barnekorstoget : en pliktdans med døden«.

13.-15. februar 1945 slapp dei allierte styrkane nesten 4000 tonn bomber og brannbomber over den tyske byen Dresden. Som resultat av dette blei nesten 25000 drept og 39 kvkm av byen totaløydelagt. (Talet på drepte har tidlegare vore estimert så høgt som 250000, men ei undersøking som Dresden fekk igangsett i 2010 anslår at talet var maksimalt 25000).  Kurt Vonnegut var krigsfange i Dresden og opplevde bombinga. Etter bombinga blei han og andre krigsfangar sett til å samle saman lika slik at dei kunne bli begravde, men det var for mange og etterkvart blei lika brent der dei blei funne. Sjølv sa Kurt Vonnegut på eit tidspunkt at han var den einaste som fekk nokon fordel av bombinga av Dresden sidan Slaughterhouse 5 var den store gjennombruddsboka hans.

Hovudpersonen i Slaughterhouse 5 er optikaren Billy Pilgrim. Som ung og dårleg amerikansk soldat blir han tatt til fange og hamnar etterkvart i Dresden der han opplever dei same tinga som forfattaren sjølv opplevde. Etter krigen fullfører Billy optikarutdanninga si, får seg familie og blir ein velståande mann. Men, det er to ting som gjer Billy annleis enn andre:
1.Han sit ikkje fast i tida, så når som helst kan han finne seg sjølv på forskjellige plassar i livet sitt. Dette gjer at han aldri er heilt avslappa, men og at han alltid veit kva som kjem til å skje han.
2. På bryllaupsdagen til dotra blir han kidnappa av vesen frå planeten Tralfamadore og blir utstilt der ei tid saman med filmstjerna Montana Wildhack. Tralfamadoriane er vise og lærer Billy at menneska ikkje kan sjå tida slik den eigentleg er. Tida er som ei fjellrekke, der alle tidspunkt er til stades og eksisterer samtidig. Alle tidspunkt er som dei er fordi dei må vere slik, men menneska kan berre sjå ein liten bit om gongen der trafaldamoriane kan sjå heile fjellrekka.

Eg elska denne boka. Akkurat som Billy sitt liv så er tidslinja i boka heller ikkje kronologisk. Vi hoppar fram og tilbake langs Billy si tidslinje i lag med han, og eg syns det er eit fabelaktig forteljartriks. Språket er gjennomført og usminka. Ingen fine omskrivingar for kroppslege funksjonar eller andre ting. Eg likar og at «forfattaren» aktivt er til stades i rammeforteljinga. Dette kunne vore ei veldig trist bok, men Vonnegut er ein tragikomisk mester. Spesielt med bruken av frasen «So it goes» som stadig kjem tilbake i løpet av boka.

Eg trur på mange måtar at dette er ei elsk eller hat bok og for meg var dette så absolutt ei elsk bok.

Andre folk har også elska den, og nokre mislikt den ganske sterkt. Det er nok folk som mislikar den, uansett om dei har lest den eller ikkje, til at den har fått ein 46.plass på den amerikanske bibliotekforeningen si liste over 100 most frequently challenged books : 2000-2009 (opp frå ein 67.plass tiåret før). So it goes. (for å sitere den mest brukte setningen i boka

Andre har også lest den. Nokre likar den, nokre likar den ikkje, men ingen tar til orde for noko forbud: